tarihçe
Gökçekaş Köyü Tarihi
Köyümüz tarihçesi Büyük Selçuklu İmparatorluğu zamanlarına dayanmaktadır. Köyümüz hakkında isabetli bir kaynak bulunmamakla birlikte hakkında oldukça eski ve rivayetler bulunmaktadır. Bu rivayetleri toparlayıp köyümüzün Tarihçe sayfasına eklememize vesile olan Eyyübi Ayata’ya Teşekkürlerimizi sunuyoruz. İşte Rivayetler;
1.Rivayet Kasabada Andıryas isimli bir Rum oturuyormuş. Bu rum Beledüs ırmağının Halaç deresi mevkiinden harkla bir su kaldırmış, suyu şimdiki Beledüsteki bahçesine götürmüş burada sebzecilik yapmış, Eski köy yıkıldıktan sonra (Bulahi) buradaki Türk Beylerinden 12 hane de şimdiki framaz ın (farnaz Kalesi) yerindeki çiftliklerine çıkmışlar. Bunlarda aynı ırmaktan bir harkla aldıkları suyu framazdaki çiftliklerine götürüyorlarmış. Halen Beledüsten (Bulahi) geçip framaz (farnaz ) a giden su hargı bu framaz beylerinden kalmadır. Andiryas ın çok güzel ve yetişkin bir kızı varmış, bu kız birgün beledüsteki sebzeleriyle meşgül oluyormuş, framaz beylerinden birinin delikanlı ve yakışıklı oğlu at binmiş su hargının üzerinde gezinerek suyu bekliyormuş, Birden bu güzel kızı görmüş ve hemen ona aşık olmuş, bey babasına intikal ettirmişler, kızda delikanlıyı sevmiş böylece müslümün Türkler ile Rumlar arasında iki tarafın isteği ve ebeveynin muvakafatiyle bir aile kurulmuş, kurulmuş ama hemen birbirlerini gördükleri aşık oldukları bahçede bir konak yapılmış, güveyi evi burada donatmış, gelinde bu eve inmiş, böylece Karşıyaka mahallesinin temeli atılmış, gittikçe çoğalmışlar ekim arazileri genişlemiş, framaz beyleri bir su düzeni kurmuşlar bu arazi suyu haftada 4 gün Beledüse 3 gün framaz aksın demişler, sonra framazdaki türk beyleri çiftliğide bir köy olmuş, sular yetmiyormuş, framaz beyleri bu defada framaz ırmağından bir büyük harkla su kaldırmışlar. Bugün halen bu köyün su ihtiyacı yotur. Son yıllarda Y.S. E Müdürlüğü bu hargı beton yapmıştır. Bu suyun protokolu her iki köye hak tanıyan ferman veya ilamı olsa gerek, fakat nerede olduğunu bilen yokturdur.
2.Rivayet İstanbul sarayının iç ağalarından birisi sürgün edilmiş, Endirese gelmiş, şimdiki Tepe ardı mahallesinin içinden geçerek Halaç deresinde Beledüs ırmağı kenarında Çifte değirmenler mevkine giden yolun sağında Karagöze denen yerde bir ev yapip oturmaya mecbur edilmiş, yolun solunda ve Karagözenin karşısında evini yapmış, kendisine ekip biçmek için orada arazide verilmiş. Bu sürgün iç ağası zenginmiş, fakat bekar imiş, tek başına bir evin tadı olmaz demiş, sürgün geldiğini gizleyerek, framaz beylerinden birisinin kızını istemiş, Beyler kızı vermişler, nişan yapılmış, düğün hazırlıkları tamamlanmış, fakat bu ağanın menfi olduğunu duyunca kızı vermekten vazgeçmişler, ama gücendirmemek için bir türlü vazgeçtiklerini söyleyememişler. Günlerden bir gün düğün gününü tesbit için bir ağa framaza gelmiş beylere düğün gününü emredin demiş, beylerde bu defa bir dağın başındaki yapayalnız bir tek evde gelin olmak üzere kız veremeyiz, bize iç güveyi girersen kazımızı alırsın düğünüde yaparız burada sana yeni bir konak veririz demişler, beyler bu teklifle aynı zamanda müstakbel damadın menfi olduğu yolundaki duyduklarının aslı olup olmadığını öğrenmek istemişler, eğer menfi değilse ve tepe ardın da da oturmaya mecbur değilse bu teklifi kabul eder diye böyle konuşmuşlar. Müstakbel damat bu teklif üzerine çok üzülmüş, durumu da söyleyemez, oraya bir defa yerleştim, konak yaptım, arazi işledim, döküldüm, saçıldım aramızda fazla bir uzaklık yoktur orada sizin bir çiftliğiniz ve eviniz sayılır, diye anlatırsa da beyleri ikna edemez, üzüntüyle framaza dan eli boş döner. Menfi iç ağasının kafası çalışıp derki Eski köy Endires Rumlarina gideyim Eskiden beri beylerin bu Rumlarla arası iyidir, halen arazileri de karışıktır ve komşudur. Rumlar bu işe aracılık yaparsa belki framaz beylerini ikna ederler ve bu hayırlı iş olur. Böylece eski köye gelir, rum din adamlarından ve ileri gelenlerinden dert yanarak yardımcı olmalarını ister, rica eder, Rumlar framaz beylerine bir tertiple bu işi yapmıya karar verir. İşi plan kurarlar iç ağasına da peki git beylere deki düşündüm dayalı döşeli bir ev mi lazım yoksa ömür boyu bir yastık yoldaşımı lazım evimden vazgeçtim iç güveyi girmeyi kabul ettim. Düğün günümüzü tayin edin de derler Ağa tekrar framaz beylerine gider, el öper, iç güveyi girmeyi kabul ettiğini bildirir. Beyler birbirlerinin yüzüne bakışırlar, içlerinden demek ki menfi değilmiş derler, ayrıca tepe ardın dan yalnız bir evde oturmaktan vazgeçtiğine de sevinirler hemen komşu köylere davetçi çıkararak düğün günü çevreye ilan edilir. Düğün başlar, eski köy Rumları hayli kalabalık gençleri ve din adamları ile framaz a gelirler. Gelin göçeceği sırada halen yaşayan bir adet üzere köyün etrafında dolaştırılmasından aynı köyün kızı aynı köye gelin olarak inmez, framaz köyü dışına çıkan gelin alayı düğün şerefine cirit oynayıp pehlivan çıkarırken eski köy Rumları ani yen silahlarını çevirip gelini kaçırmalarıyla Tepe ardındaki iç ağısının konağına indirmeleri bir olur. Rumların hayli kalabalık gençleri konağın etrafında tedbir alırken yaşlılar ve ileri gelenleri bir hadise çıkarmamaları için framaz beylerini teselli ederler, Beyim oldu olacak kızı siz zaten verdiniz, o onun helalısı oldu, nerde isterse orda otursunlar, buna kızacak ve üzülecek bir şey yok, bizim gençlerin yaptığını bağışlayın derler. Rumlar böylece iç ağasına aracılık yaparken beyler halen pek ses çıkarmasalar bile dağ başında bir tek ev teranesinden dem vururlar. Gidip getireceğiz, orada yapayalnız olmaz diye ısrar ederler, at binerler , eski köye inerler bu defa beyler köyün papazından aracılık yapmasını isterler , Köyünüz halkı niçin böyle yaptı biz komşuyuz, yanlarında bir tek komşu bile yoktur. Yalnız evde bir kaz cağız ne yapsın biz onları o dağ başında bırakmayız, gidip söyleyin iyilikle çiftliğimize gelsinler derler Eski köy papazı derki biz Andiryası eviyle çoluk ve çocuğu ile köyden çıkaracağız. Köyce toplanıp onların yanına bir ev de biz yapacağız, Andiryası oraya oturtacağız, Andiryas onlara komşuluk yapar, Beyim oldu olacak koca bir köy halkıyla bu basit bir işten aranızı açmayın, Damadınız ordan ayrılıp sizin köye gelemez, iyi adamdır. Fakat menfidir. Allah hayırlı etsin, Bırakın çiftler orada otursun, mademki birbirlerini istediler mekanları isterse dağ başı olsun vs. ollu bir teselli de köy papazı çeker. Beylerin sinirleri yatışır, üzüntüleri azalır, ses çıkarmadan köylerine dönerler, artık üstelemezler. Eski köylüler menfi iç ağasının konağının yanına bir ev yaparlar. Andıryas ı da köylerinden ayırıp oraya iskan eder o semte de Andiryas da bir çiftlik kurar. Akşar Abat Kaza, Bulahi nahye ve Andiryas çiftliği diyen kayıt Yukarı Akören ile Kozçukur hudut kayıtları aranırken Kuyudu umumiyede görülmüş ve okunmuştur.
3.Rivayet ilkokuldayken gezi ve çevre tetkikine gittiğimiz sınıfımızla şimdiki sütlücenin başına çıktık. Burada hocamız Suşehri nin ilk kurulduğu yerler buralardır. Buradan ırmağın batı tarafına geçmiş ve Kemalpaşa mahallesine doğru dağılıp genişlemiştir diye söze başladı. Bazı peğ yerlerini delil olarak gösterdi. Hatırımızda adı kalmamış sınıf arkadaşlarıma sordum, kimi fatih, kimi yavuz, kimiside büyük İskender olabileceğini söylediler. Bir hükümdar Anadolu da sanatları geliştirmek için şark seferinden dönüşte bir miktar sanatkar Ermeni ve Rumları da yer yer Anadolu ya iskan etmiş. Andiryas isimli bir papazda 8-10 hanelik mahiyetiyle buraya yerleşmiş, yeni kurduğu bu küçük köyün papazı muhtar imiş, bu durumdan dolayı civar türk köyleri buraya ENDİRES demişler. Civardan balta , kazma, kürek, saban demiri yaptırmak için gelenlerle hemen burada zamanın sanayi sitesi teşekkül etmiş, Çevreye yollarla bağlı olan bu Andiryas mezrasına gelen Türk köylülerine nereye gidiyorsun diye sorunca bu yabancı kelimeye dili dönmediği için Endirese gidiyorum demişler ve böylece ismi Endires olarak Türk diline yerleşmiş.
4.Rivayet Bulahideki Türk beylerinden iki kardeş varmış, çok ünlü Türk beyleri imiş, Framaz birin Beledüs te diğerinin çiftlikleri bulunuyormuş, Bulahinin küçük kıyamette yıkılmasıyla 14 Nisan 1509 da bu beyler çoluk çocuklarıyla çiftliklerine taşınmışlar, sonra bu iki çiftlik iki köy haline gelmiştir. Ancak Beledüs te oturan Bulahi beyi Andiryas isimli bir papazın kızıyla evlenmiş, kendisine çok yakın çiftlikte oturan Andiryasi himayesine almış, su ve zıraat işlerinde yardımcı olmuştur. Irmağı hem Andiryasla ve hemde Farnaz Kalesindeki bey kardeşi ile birlikte kaldırıp bölüşmüşler, bütün arazilerini sulamışlar, kısa zamanda zelzele tahribini ortadan kaldırmışlar.Bolluk başlamış ve nüfus artmış. Andiryas çiftliği Beledüs çiftliğine yakınmış yeri Sütlücenin üstümü (Halen beledüsün arazisidir) yoksa Hallaç deresimidir.? Birer yazılı vesikaya geçmiş rivayetlerdendir iyi bilinmiyor.
5.Rivayet Suşehri ilçe jandarmasının yazılı tarihçesi olduğunu öğrendim, gittim okudum, Arazi geniş, mümbit, önemli ormanlar ve dağlar ile bunların üzerinden aşan büyük ve mühim geçitlerin kavşat noktasında süratle büyüyen bir Andiryas köyü bulunuyordu, Mevki bu durumu ile Soygunculuk ve şekavet hadiselerine çok müsait olduğu için nahye olmuş ve 1830 yılında nahye olduğu ve bir jandarma birliğinin geldiği yazıyor. Bu tarihçe köyün ilk muhtarı Andiryas olup Türkler bundan dolayı bu köye Endires demiş olabileceklerini, burası ilçe olurken son nahye müdürünün Mustafa Ağa olduğunu kaydediyor.
6.Rivayet Ağrakoslu öğretmen Halis Güler in ilk öğretim Müdürlüğü yaptığı senelerde, Suşehri Milli Eğitim Tarihçesi diye bir etüdü okuduğunu duydum, araştırdım, bulup okuyamadım, hem çalışmalarına ilgi göstermiş hemde yazıldıktan sonra okumuş olduğunu bildiren öğretmen Muammer Özer den dinlediğimize göre Andiryas, Eskişar ve Akşar kalelerinin de kurucusu imiş, bölgede çok şöhret bulmuş, imar faaliyetleri ile bölgeyi göze batar hale getirmiş, Mıntıkadaki eski kiliselerin bir çoğunu bu Andiryas yapmış, Küçük güzeldeki tarihi kalıntılarında bu Andiryas in eseri olduğu yazılıymış.
7.Rivayet Suşehri tarihini büyük bir zevkle yazmaya uğraşan kendinden evvel bu konuda yapılan etüdleri de toplayan fakat sonra çalışmayarak bu malzemeyi bize devreden sayın hemşerim Ali Vecihi Birler in notları arasında bir görüşe daha rastladım. İki sahifelik daktilo kağıdına aldığı bu notlarında kaynak gösterilmeden şöyle deniyor Bu kasabanın kuruluşuna ait tam bir kayıt yoksa da Miladi 1267 tarihinde kurulduğu tahmin edilmektedir. Buranın eski ve asıl adı ANDİRYAS-ENDİRES dir. Bunun buraya ilk gelip yerleşen bu isimdeki bir Rumun adına izafeten verildiği sanılmaktadır.
8.Rivayet 1933 yılında Kaymakam Şevki Atalay zamanında, Tahrirat katipi, Hanifi Özdal ve Refiki Selahattin Akyüz, Bakanlığın isteği üzerine bir Suşehri Tarihçesi yazıp Ankara ya göndermişler. Bunuda tahrirat ve kalemini taciz edercesine gidip gelip arattım, bir suretini bulamadım. Ankara da içişleri kütüphanesini arayacaktım gittiğimde kütüphanenin badana ve temizlik işleri ile karşılaştım, Sonradan Selahattin Akyüz ile görüştüm, iyi bir araştırma yaptıklarını uzun uzun dinledim, konuyla ilgili kısım hakkında hatırımda kalan bu ecnebi isim ANDRİYOS dur. Ermenice bir kelimedir. Bu Andiryos un Müşeknis (müşkines) lu olduğu söylenmiştir son nahye müdürü framazdan ZORTOPUZOĞLU dur diye yazıldığını hatırladı.
9.Rivayet Vatan gazetesinin verdiği parasız Memleket ilavesinede geçmiş olan Suşehri nin kuruluşu için sayın Ferudun Fazıl Tülbentçi şöyle diyor Burası Bulahi isimli bir ortaçağ şehri olup şiddetli bir depremle ortadan kalkarak şimdiki Suşehri nin yerindeki Andiryas köyünü kuran Türklerin eski köy diye söyledikleri yerdir. Halen Suşehri nin şarki şimalinde 2 kilometre uzaklıkta Çayırbaşı nam maruf yer ile Solak değirmeni arasındaki arazi eski köyün yeridir. (BULAHİNİN)
Sütlüce sırtlarına kadar çıkan meyiller üzerinde kurulu Beledüs ırmağı havzasında büyük bir ortaçağ şehridir.
